Tier display
BORBOR-MorphBOR-PhonISTSeRSyFfefgfrgegrmbmcmpntpsrefsttstx
Web service information

Generated on 2018-06-26T18:04:28.885+02:00 with ScoreHTML.

Please contact the HZSK for more information.

[1]
ref  ChND_080719_Life.001ChND_080719_Life.002
st  Тыминiа мың нинтымыɁ хÿнсəрəиɁ мантə нилыɁ, таанюɁ дяңгуɁ.Мың тиминіа коруӡутəтумуɁ, корулаатіні
ts  Tɨmini͡a mɨŋ nʼintɨmɨɁ hünsʼərəiɁ mantə nʼilɨɁ, taanʼüɁ dʼaŋguɁ.Mɨŋ tɨmini͡a koruðətənumuɁ, korulaa korulaatini
tx  Tɨmini͡a mɨŋ nʼintɨmɨɁ hünsʼərəiɁ mantə nʼilɨɁ, taanʼüɁ dʼaŋguɁ. Mɨŋ tɨmini͡a koruðətənunuɁ, korulaa
mb  tɨmini͡amɨŋnʼi-ntɨ-mɨɁhünərəi-Ɂmantənʼilɨ-Ɂtaa-nʼüɁdʼaŋgu-Ɂmɨŋtɨmini͡akoruð-ə-tənu-nuɁkoru-laa
mp  tɨmini͡amɨŋnʼi-ntu-mɨʔhünʼsʼə-Ɂmantənʼilɨ-Ɂtaa-nʼüɁdʼaŋku-Ɂmɨŋtɨmini͡akoruðǝ-ə-ntənu-nuɁkoruɁ-raa
gr  теперьмыNEG-PRS-1PL.Sдревний-GEN.PLкакжить-CNGдомашний.олень-NOM.PL.1PLнет-3PL.Sмытеперьдом-EP-LOC.SG-1PLдом-LIM
ge  nowweNEG-PRS-1PL.Sancient-GEN.PLaslive-CNGdomestic.reindeer-NOM.PL.1PLthere.is.not-3PL.Swenowhouse-EP-LOC.SG-1PLhouse-LIM
mc  advprv-v.tense-v.pnadj-n.caseppv-v.cnn-n.case-possptcl-v.pnpradvn-INS-n.case-n.case-possn-cl
ps  ADVPRONPAUX.NEGADJPPVNPTCL.NEGPRONPADVNN
SeR  pro.h:E pron.h:Enp:L
SyF  pro.h:Sv:predv:prednp:Sptcl:predpro.h:S
BOR  
BOR-Phon  
BOR-Morph  
IST  giv-active-sitaccsnewgiv-activenew
fr  Сейчас мы не живём по-старому, у нас оленей нету.Мы сейчас живём в домах, все живём в посёлке.
fe  Now, we do not live as we lived before, we do not have reindeers.Now, we live in a house, we just live in a village.
fg  Jetzt leben wir nicht mehr wie früher, wir haben keine Rentiere.Jetzt leben wir in Häusern, wir leben in Dörfern.
nt  
[2]
ref  ChND_080719_Life.003
st  нилытымыɁКулюəɁ ңанасанəɁ няйбымəны ичуоɁ тəбтə коруӡуɁ кунсыны, коруӡуɁ кунсыны нилытыɁ.
ts  nʼilɨtɨmɨɁ. KulʼüəɁ ŋanasanəɁ nʼajbɨmənɨ itʼuəɁ təbtə koruðuɁ kunsɨnɨ, koruðuɁ kunsɨnɨ nʼilɨtɨɁ.
tx  korulaatini nʼilɨntɨmɨɁ. KulʼüəɁ ŋanasanəɁ nʼajbɨmənɨ itʼuəɁ təbtə koruðuɁ kunsɨnɨ, koruðuɁ
mb  koru-laa-tininʼilɨ-tɨ-mɨɁkulʼüə-Ɂŋanasan-ə-Ɂnʼajbɨ-mənɨi-tʼuə-Ɂtəbtəkoruð-u-Ɂkunsɨ-nɨkoruð-u-Ɂ
mp  koruɁ-raa-ntinunʼilɨ-ntu-muʔkuulʼüə-ɁŋanaɁsa-ə-Ɂnʼajbə-mənuij-ntuə-ɁtəbtəkoruɁ-ə-Ɂkunsɨ-nukoruɁ-ə-Ɂ
gr  дом-LIM-LOC.PLжить-PRS-1PL.Sнекоторый-NOM.PLчеловек-EP-NOM.PLдаль-PROL.SGбыть-PTCP.PRS-NOM.PLтожедом-EP-GEN.PLвнутри-LOCADVдом-EP-GEN.PL
ge  house-LIM-LOC.PLlive-PRS-1PL.Ssome-NOM.PLperson-EP-NOM.PLlong.distance-PROL.SGbe-PTCP.PRS-NOM.PLalsohouse-EP-GEN.PLinside-LOCADVhouse-EP-GEN.PL
mc  n-cl-n.casev-v.tense-v.pnadj-n.casen-INS-n.casen-n.casev-v.nmnz-n.caseptcln-INS-n.casepp-adv.casen-INS-n.case
ps  NVADJNNADJPTCLNPPN
SeR  np:Lnp.h:Enp:Lpp:Lpp:L
SyF  v:prednp.h:S
IST  newnewgiv-activegiv-active
fr  Некоторые люди, находящие далеко, тоже живут в домах.
fe  Some people who live far away are also living in houses.
fg  Manche Menschen, die weit weg leben, leben auch in Häusern.
[3]
ref  ChND_080719_Life.004
st  МанəиɁ мантə дяңгуɁ маагəльчиə, ңануо маӡəɁ дяңгуɁ, бəлəукəɁ дяңгуɁ.Тəə
ts  ManəiɁ mantə dʼaŋguɁ maagəlʼitʼə, ŋanuə maðəɁ dʼaŋguɁ, bələukəɁ dʼaŋguɁ. TəɁə
tx  kunsɨnɨ nʼilɨtɨɁ. ManəiɁ mantə dʼaŋguɁ maagəlʼitʼə, ŋanuə maðəɁ dʼaŋguɁ, bələukəɁ dʼaŋguɁ. TəɁə
mb  kunsɨ-nɨnʼilɨ-tɨ-Ɂmanəi-Ɂmantədʼaŋgu-Ɂmaa-gəlʼitʼəŋanuəmað-ə-Ɂdʼaŋgu-Ɂbələukə-Ɂdʼaŋgu-ɁtəɁə
mp  kunsɨ-nunʼilɨ-ntu-Ɂmanəə-Ɂmantədʼaŋku-Ɂmaa-kəlʼitʼəŋanuəmat-ə-Ɂdʼaŋku-Ɂbələukə-Ɂdʼaŋku-Ɂ
gr  внутри-LOCADVжить-PRS-3SG.Rпрежний--GEN.PLкакнет-3PL.Sчто-EMPHнастоящийчум-EP-NOM.PLнет-3PL.Sбалок-NOM.PLнет-3PL.Sну
ge  inside-LOCADVlive-PRS-3SG.Rprevious-GEN.PLasthere.is.not-3PL.Swhat-EMPH realtent-EP-NOM.PLthere.is.not-3PL.Sbalok-NOM.PLthere.is.not-3PL.Swell
mc  pp-adv.casev-v.tense-v.pnadj-n.caseppvn-n.casepr-cladjn-INS-n.casevn-n.casen-n.casevn-n.caseinterj
ps  PPVADJPPPTCL.NEGNPIADJNPTCL.NEGNPTCL.NEGPTCL
SeR  np:Thnp:Thnp:Th
SyF  v:predptcl:predpro:Spro:Sptcl:predpro:Sptcl:pred
BOR-Phon  vowsub
IST  accsaccsaccs
fr  Как раньше ничего нету, чумов нету, балков нету.Но и
fe  There is nothing like there was before, there are no tents, no baloks.Well, we
fg  Es ist nichts mehr wie vorher, keine Zelte, keine Baloks.Nun, wir
nt  ????:
[4]
ref  ChND_080719_Life.005ChND_080719_Life.006
st  тəниɁиа нилычəбиніныɁ.Кулюо ңанасанунюɁ ңойбоутуɁ, нумаңкуɁ ңойбоутуɁ, бəйкаɁаɁ тах. пенситəндыɁ бадякÿӡÿчуң кичеӡииɁ чÿÿтіні някиӡымыңхяндыɁ.
ts  tənʼiɁi͡anʼilɨtʼəbiɁninɨɁ.Kulʼüə ŋanasanunʼüɁ ŋojbəutuɁ, numaŋkuɁ ŋojbəutuɁ, bəjkaɁaɁ tahari͡aa pensʼitəndɨɁ badʼaʔküðütʼüŋ kitʼəðiiɁ tʼüütini nʼakiðɨmɨŋhi͡andɨɁ.
tx  tənʼiɁi͡anʼilɨtʼəbiʔninɨɁ.kulʼüə ŋanasanunʼüɁ ŋojbəutuɁ, numaŋkuɁ ŋojbəutuɁ, bəjkaɁaɁ tahari͡aa pensʼitəndɨɁ
mb  tənʼiɁi͡anʼilɨ-tʼə-biʔni-nɨɁkulʼüəŋanasan-u-nʼüɁŋojbəu-tu-Ɂnumaŋku-Ɂŋojbəu-tu-ɁbəjkaɁa-Ɂtahari͡aapensʼitə-ndɨ-Ɂ
mp  təniɁi͡anʼilɨ-ntə-hüɁnü-nuɁkuulʼüəŋanaɁsa-ə-nʼüɁŋojbəudʼa-ntu-Ɂnumaŋku-Ɂŋojbəudʼa-ntu-ɁbəjkaɁa-Ɂtahari͡aapensʼitə-ntu-Ɂ
gr  такжить-EMPH-COND.FUT-OBL.1PLнекоторыйчеловек-EP-NOM.PL.1PLработать-PRS-3PL.Sпарень-NOM.PLработать-PRS-3PL.Sстарик-NOM.PLтеперьбыть.на.пенсии-
ge  solive-EMPH-COND.FUT-OBL.1PLsomeperson-EP-NOM.PL.1PLwork-PRS-3PL.Sguy-NOM.PLwork-PRS-3PL.Sold.man-NOM.PLnowbe.on.pension-PRS-
mc  advv-cl-v.nf-n.case-possadjn-INS-n.case-possvi-v.tense-v.pnn-n.casevi-v.tense-v.pnn-n.caseadvv-v.tense-v.pn
ps  ADVNADJNVNNNADVV
SeR  np.h:Anp.h:A
SyF  0.1.h:E n:prednp.h:Sv:prednp.h:Sv:prednp.h:Sv:pred
BOR  RUSRUS
BOR-Phon  lenition
BOR-Morph  indins
IST  giv-inactive_0accsaccsaccsaccs
fr  хоть так мы живем.Некоторые наши люди работают, молодые работают, старики на пенсии, денежки получают из месяц за месяц
fe  live this way.Some of us work, the young people work, the old people are on pension, they get money every month.
fg  leben auf diese Weise.Manche von uns arbeiten, die jungen Leute arbeiten, die alten Leute bekommen Rente, sie bekommen jeden Monat Geld.
nt  Syntax: not clear!
[5]
ref  ChND_080719_Life.007
st  Тахариабə тəбтə тəимымбату хÿнсəрəиɁ мантə, маа няа аникаɁа дялы
ts  Tahari͡aabə m̀ təbtə təimɨmbatu hünsʼərəiɁ mantə, maa nʼaa anʼikaɁa dʼalɨ
tx  badʼaküðütʼüŋ kitʼəðiiɁ tʼüütini nʼakiðɨmɨŋhi͡andɨɁ. Tahari͡aabə təbtə təimumbatu hünsʼərəiɁ mantə,
mb  badʼa-kü-ðü-tʼüŋkitʼəðii-Ɂtʼüü-tininʼakiðɨ-mɨŋhi͡a-ndɨ-Ɂtahari͡aabətəbtətəi-mumba-tuhünsʼərəi-Ɂmantə
mp  basa-Ɂku-tə-tʼiŋkitʼəðiitʼüüɁ-ntinunʼakiðɨ-muŋha-ntu-Ɂtahari͡aabətəbtətəij-muŋha-ntuhünʼsʼə-Ɂmantə
gr  PRS-3PL.Sжелезо-DIM-DST-NOM.PL.3PLмесяц-GEN.PLкаждый-LOC.PLвзять-HAB-PRS-3PLтеперьтожеиметься-HAB-PRS.[3SG.S]древний-GEN.PLкак
ge  3PL.Siron-DIM-DST-NOM.PL.3PLmonth-GEN.PLevery-LOC.PLtake-HAB-PRS-3PLnowalsobe.available-HAB-PRS.[3SG.S]ancient-GEN.PLas
mc  n-n.augm-n.dest-n.case-possn-n.casen-n.casev-v.deriv.v-v.tense-v.pnadvadvv-v.deriv.v-v.tense-v.pnadj-n.casepp
ps  NNPPVADVADVV.EXADJPP
SyF  v:predv:pred
BOR  RUS
BOR-Phon  lenition
BOR-Morph  
IST  accsgiv-active_0accs
fr  Тоже бывают как в старое время, как и раньше большие дни бывают.
fe  There are some feasts like in old times.
fg  Manchmal feiern wir Feste wie in alten Zeiten.
[6]
ref  ChND_080719_Life.008
st  тəикəибаху.АникаɁа дялы игəту коу ңəтимхыɁ, тəə чÿхəны мың хулярыгəтыныɁ мың клуба дяа.
ts  təikəbahu. AnʼikaɁa dʼalɨ igətu kou ŋətumhiɁ, təə tʼühənɨ mɨŋ hulʼərɨgətɨnɨɁ mɨŋ kluba dʼa.
tx  maa nʼaa anikaɁa dʼalɨ təikəbahu. AnikaɁa dʼalɨ igətu kou ŋətumhiɁ, təə tʼühənɨ
mb  maanʼaaanikaɁadʼalɨtəi-kə-bahuanikaɁadʼalɨi-gə-tukou-ŋətum-hiɁtəə- tʼühə-nɨ
mp  maanʼaaanikaɁadʼalɨtəij-kə-haŋhuanikaɁadʼalɨij-kə-ntukou-ŋətum-hiɁtə- tʼühə-nu
gr  чтонганасанбольшойденьиметься-ITER-NAR.[3SG.S]большойденьбыть-ITER-PRS.[3SG.S]солнце.[GEN.SG]появиться-CONDтот.[GEN.SG]пора-LOCADV
ge  whatNganasanbigdaybe.available-ITER-NAR.[3SG.S]bigdaybe-ITER-PRS.[3SG.S]sun.[GEN.SG]appear-CONDthat.[GEN.SG]time-LOCADV
mc  prnadjnv-v.deriv.v-v.mood-v.pnadjnv-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-n.casev-v.nfpr-n.caseadvn-adv.case
ps  QUENADJNV.EXADJNVNNDEMPP
SeR  np:Thnp:Thn:Timepp:Time
SyF  np:Sv:prednp:Sv:preds:temp
IST  newgiv-activeaccs
fr  Большой день бывает когда появится солнце, тогда нас зовут в клуб.
fe  Feasts take place in the spring time, then we are invited to the club.
fg  Die Feste finden im Frühjahr statt, dann werden wir in den Klub eingeladen.
[7]
ref  ChND_080719_Life.009
st  Тəндə тахб. клубатəны мың, хÿнсəрəдеəй маагÿə дебтаӡагəтумуɁ кəчи бəлы иңəə, кəчи
ts  Təndə tahari͡abə təndə klubatənɨ mɨŋ, hünsʼərəədʼəəj maagüə dʼeðagətumuɁ kətʼi bəlɨ iŋəə, kətʼi
tx  mɨŋ hulʼərɨgətɨnɨɁ mɨŋ klubadʼa. Təndə tahari͡abǝ təndə klubatənɨ mɨŋ, hünsʼərəədʼəəj maagüə
mb  mɨŋ hulʼə-rɨ-gə-tɨ-nɨɁmɨŋkluba-dʼatəndətahari͡abǝtətikluba-tənɨmɨŋhünsʼərəə-dʼəə-jmaa-güə-
mp  mɨŋhulʼə-ru-kə-ntu-nuɁ mɨŋ kluba- dʼatəndətahari͡abiɁтот.[GEN.SG]kluba-ntənumɨŋhünsʼərəə-dʼəə-jmaa-küə-
gr  мызвать-PASS-ITER-PRS-1PLмыклуб.[GEN.SG]ALLтудасейчасthat.[GEN.SG]клуб-LOC.SGмыстарый-NPST-ACC.PLчто-EMPH.[ACC.SG]
ge  weinvite-PASS-ITER-PRS-1PLweclub.[GEN.SG]ALLtherenowpr-n.caseclub-LOC.SGweancient-NPST-ACC.PLwhat-EMPH.[ACC.SG]
mc  prv-v.deriv.v-v.deriv.v-v.tense-v.pnprn-n.caseppadvadvpr-n.casen-n.casepradj-n.ant-n.casepr-cl-n.case
ps  PRONPVPRONPOSNPPADVADVDEMNPRONPADJINDF
SeR  pro.h:Ppro.h:Posspp:Lnp:Lpro.h:Anp:Thpro:Th
SyF  pro.h:Sv:predpro.h:Snp:Opro:O
BOR  RUSRUSRUS
BOR-Phon  finvowinslenitionfinvowins
IST  giv-inactivegiv-activenewgiv-activegiv-activenew
fr  И там в клубе мы что-то старынное показывает или пусть песня, либо какие.нибудь маленькие
fe  There in the club we tell old stories, be it a song, be it a short tale, such kind of things.
fg  Dort im Klub erzählen wir alte Geschichten, zum Beispiel Lieder, kurze Märchen, solche Dinge.
[8]
ref  ChND_080719_Life.010
st  маачəкÿə əлыгаку дюрымяку тəрəдякуй.НюонюɁ тыминіаиɁ куниɁиа люоса
ts  maatʼəküə əlɨgaku dʼürɨmi͡aku tərədʼakuj. NʼuənʼüɁ tɨmini͡aiɁ tɨmini͡aiɁ kunʼiɁi͡a
tx  dʼebtaðagətumuɁ kətʼi bəlɨ iŋəə,kətʼi maatʼəküə əlɨgaku dʼürɨmi͡aku tərədʼakuj. NʼüənʼüɁ tɨmini͡aiɁ
mb  dʼebtaða-gə-tu-muɁkətʼibəlɨi-ŋəəkətʼimaa-tʼə-küəəlɨgakudʼürɨm-i͡akutərədʼ-aku-jnʼüə-nʼüɁtɨmini͡a-i-Ɂ
mp  dʼebtaðasa-kə-ntu-muɁkətʼibəlɨij-ŋəəkətʼimaa-tʼə-küəəlɨgaɁkudʼürɨmɨ-Ɂkutərədʼi-Ɂku-jnʼüə-nʼüɁtɨmini͡a-ə-Ɂ
gr  рассказать-ITER-PRS-1PL.S/Oхотьпеснябыть-IMP-[3SG.S]хотьчто-EMPH-EMPHмаленькийистория-DIMтакой-DIM-ACC.PLребенок-NOM.PL.1PLтеперь-EP-ADV
ge  tell-ITER-PRS-1PL.S/Olet.it.besongbe-IMP-[3SG.S]let.it.bewhat-EMPH-EMPHsmallstory-DIMsuch-DIM-ACC.PLchild-NOM.PL.1PLnow-EP-ADV
mc  v-v.deriv.v-v.tense-v.pnptclnv-v.mood-v.pnptclpr-cl-cladjn-n.augmadj-n.augm-n.casen-n.case-possadv-INS-n.deriv.adv
ps  VPTCLNVPTCLINDFADJNADJNADV
SeR  np:Thnp:Thnp:Thnp.h:A
SyF  v:prednp:Sv:prednp:Onp.h:S
IST  accsaccsnew
fr  инцениовкиНаши дети как сейчас русские
fe  Our children dance like the Russians,
fg  Unsere Kinder tanzen wie die Russen,
[9]
ref  ChND_080719_Life.011
st  бетыркаɁаɁ тəндə мантə бетыкəгəтыɁ клуба куньди.ңонəə тах. тəңəдяа
ts  lʼüəɁsa betirɁkəɁəɁ təndə mantə betɨɁkəgətɨɁ kluba kunʼďi. Ŋonəə tahari͡abi təŋədʼa
tx  tɨmini͡aiɁ kuniɁi͡a lʼüəʔsa betirɁkəɁəɁ təndə mantə betiɁkəgətɨɁ kluba kunʼdʼi. Ŋonəə tahari͡aabi
mb  tɨmini͡a-i-ɁkuniɁi͡alʼüəʔsabetir-Ɂkə-Ɂə-Ɂtəndə-mantəbeti-Ɂkə-gə-tɨ-Ɂkluba-kunʼdʼi-ŋonəətahari͡aabi
mp  tɨmini͡a-ə-ɁkuniɁi͡alʼüəʔsabetir-Ɂkə-Ɂə-Ɂtətu-mantəbetir-Ɂkə-kə-ntu-Ɂkluba-kunsɨ-ŋonəətahari͡aabə
gr  теперь-EP-ADVкакрусскийтанцевать-RES-PF-3PLтот-[GEN.SG]кактанцевать-RES-ITER-PRS-3PLклуб.[GEN.SG]внутри.[LAT.ADV]еще.одинтеперь
ge  now-EP-ADVhowRussiandance-RES-PF-3PLthat-[GEN.SG]asdance-RES-ITER-PRS-3PLclub.[GEN.SG]inside.[LAT.ADV]one.morenow
mc  adv-INS-n.deriv.advprnvi-v.deriv.v-v.tense-v.pnpr-n.caseppvi-v.deriv.v-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-n.caseppadjadv
ps  ADVQUENVDEMPPVNPPADJADV
SeR  pp:L
SyF  v:predv:pred
BOR  RUSRUS
BOR-Phon  finvowinslenition
IST  giv-active-sitaccsgiv-activegiv-inactive
fr  танцуют, так танцуют в клубеИ ещё летом, и её
fe  they go dancing in the club.There is a feast in
fg  sie gehen im Klub tanzen.Es gibt auch ein Fest im
[10]
ref  ChND_080719_Life.012
st  тəəмумхÿɁ ңонəə тəикəбаху аникаɁа дялыТəтырə икəбаңху мың коруӡунуɁ ңəтыміамыə дялы.
ts   təimumbatuɁ ŋonəə təikəbahu anʼikaɁa dʼalɨ. Tətɨrə ikəbaŋhu mɨŋ koruðunuɁ ŋətɨmi͡amɨə dʼalɨ.
tx  təŋədʼa təimumbatuɁ ŋonəə təikəbahu anikaɁa dʼalɨ. Tətɨrə ikəbaŋhu mɨŋ koruðunuɁ
mb  təŋə-dʼatəi-mumba-tu-Ɂŋonəətəi-kə-bahuanikaɁadʼalɨtətɨ-rəi-kə-baŋhumɨŋkoruð-u-nuɁ
mp  təŋə-dʼatəij-muŋha-ntu-Ɂŋonəətəij-kə-haŋhuanikaɁadʼalɨtəti-rəij-kə-haŋhumɨŋkoruɁ-ə-nuɁ
gr  лето-ALLиметься-HAB-PRS-3PLеще.одиниметься-ITER-NAR.[3SG.S]большойденьтот-NOM.SG.2SGбыть-ITER-NAR.[3SG.S]мыдом-EP-GEN.SG.1PL
ge  summer-ALLbe.available-HAB-PRS-3PLone.morebe.available-ITER-NAR.[3SG.S]bigdaythat-NOM.SG.2SGbe-ITER-NAR.[3SG.S]wehouse-EP-GEN.SG.1PL
mc  n-n.deriv.advv-v.deriv.v-v.tense-v.pnadjv-v.deriv.v-v.mood-v.pnadjnpr-n.case-possv-v.deriv.v-v.mood-v.pnprn-INS-n.case-possn
ps  ADVV.EXADJV.EXADJNDEMVPRONPOSNN
SeR  adv:Timenp:Thpro.h:Posspro.h:Poss
SyF  v:predv:prednp:Sv:prednp:S
IST  accsgiv-activenewgiv-activegiv-inactivenew
fr  говорят летом, когда наступит лето есть праздникЭтот день говорят бывает нашего посёлка день рождения
fe  summer, too.That is the anniversary of our village.
fg   Sommer.Es ist der Jahrestag unseres Dorfes.
[11]
ref  ChND_080719_Life.013
st  Тəты дялымыɁ мың исюо талу биисытіӡə, биисытіӡəтəмтыə дялы июл, тəə чÿхəны хорəсуɁомуɁ талуə дялытəны.
ts  Tətɨ dʼalɨmɨɁ mɨŋ isʼüə talu, biiɁ sɨtiðə, biiɁ sʼitiðətəmtɨə dʼalɨ təə tʼühənɨ horəsuɁəmuɁ taluə dʼalɨtənɨ.
tx  ŋətɨmi͡amɨə dʼalɨ. Tətɨ dʼalɨmɨɁ mɨŋ isʼüə talu biiɁ sʼitiðə, biiɁ sʼɨtiðətəmtɨə dʼalɨ təə
mb  ŋətɨmi͡amɨə-dʼalɨtətɨdʼalɨ-mɨɁ mɨŋi-sʼüətalubiiɁsʼitiðəbiiɁsʼɨtiðətə-mtɨədʼalɨtəə-
mp  ŋətumi͡amɨə-dʼalɨtətidʼalɨ-muɁmɨŋij-suətalubiitsʼitiðətəbiitsʼɨtiðətə-mtuədʼalɨtə-
gr  рождение.[GEN.SG]деньтотдень-NOM.SG.1PLмыбыть-PST.[3SG.S]вчера.завтрадесятьвосемьдесятьвосемь-ORDденьтот.[GEN.SG]
ge  birth.[GEN.SG]daythatday-NOM.SG.1PLwebe-PST.[3SG.S]yesterday.tomorrowteneightteneight-ORDdaythat.[GEN.SG]
mc  nprn-n.case-possprv-v.tense-v.pnnnumnumnumnum-num.derivnpr-n.case
ps  NDEMNPRONPVNQUANTQUANTQUANTADJNDEM
SeR  pro.h:Possn:Timepro.h:Possn:Timepp:Time
SyF  np:Sv:pred
IST  giv-activegiv-active-sitgiv-active
fr  Этот день у нас был вчера, 18-ое, тогда мы справяли вчера
fe  This day was yesterday, on the 18th, we celebrated yesterday.
fg  Dieser Tag war gestern, am 18., wir haben gestern gefeiert.
[12]
ref  ChND_080719_Life.014
st  ңонəиɁ ңансюо бəндиɁ, люосə иңəəɁ тусюодюоɁ кəиңисюəɁ
ts  ŊonəiɁ ŋansə bənʼdʼiɁ, lʼüəɁsaɁ iŋəəɁ tujsʼüədʼüəɁ kəiŋisʼüəɁ.
tx  tʼühənɨ horəsuɁəmuɁ taluə dʼalɨtənɨ. ŊonəiɁ ŋansə bənʼdʼiɁ, lʼüəʔsaɁ iŋəəɁ tujsʼüədʼüəɁ
mb  tʼühə-nɨ horəsu-Ɂə-muɁtalu-ədʼalɨ-tənɨŋonəi-Ɂŋansəbənʼdʼi-Ɂlʼüəsa-Ɂi-ŋəə-Ɂtuj-sʼüədʼüə-Ɂ
mp  tʼühə-nuhorəsu-Ɂə-muɁtalu-ədʼalɨ-ntənuŋonəə-Ɂŋansəbənsə-Ɂlʼüəsa-Ɂij-ŋəə-Ɂtuj-suədʼəə-Ɂ
gr  пора-LOCADVпраздновать-PF-1PL.S/Oвчера/завтра-ADJVZ.[GEN.SG]день-LOC.SGеще.один-ADVсновавесь-NOM.PLрусский-NOM.PLбыть-IMP-3PLприход-PTCP.PST-
ge  time-LOCADVcelebrate-PF-1PL.S/Oyesterday/tomorrow-ADJVZ.[GEN.SG]day-LOC.SGone.more-ADVagainall-NOM.PLRussian-NOM.PLbe-IMP-3PLarrival-PTCP.PST-
mc  advn-adv.casev-v.tense-v.pnn-n.deriv.adj-n.casen-n.caseadj-n.deriv.advadvadj-n.casen-n.casev-v.mood-v.pnn-v.nmnz-n.case
ps  PPVADJNADVADVADJNVADJ
SeR  n:Timenp.h:A
SyF  v:prednp.h:Sv:prednp.h:S
IST  giv-active_0giv-activeaccsnew
fr  И опять все приехавшие песни пели.
fe  And, you know, everybody, even the Russians who came, were singing.
fg  Und, weißt du, alle, selbst die Russen, die gekommen sind, haben gesungen.
[13]
ref  ChND_080719_Life.015ChND_080719_Life.016
st  Мың коруӡунуɁ черəɁ нербыɁаɁ сылыряɁ кəиңисюоɁМың тəбтə хулиарсиинюɁ, няадетəмəны
ts  Mɨŋ koruðunuɁ tʼerəɁ nʼerbɨɁɨaɁ sɨlɨraaɁ kəiŋisʼüəɁ. Mɨŋ təbtə hulʼərɨsʼiinʼüɁ, nʼaadʼətəmənɨ
tx  kəiŋisʼüəɁ. Mɨŋ koruðunuɁ tʼerəɁ nʼerbɨɁɨaɁ sɨlɨraaɁ kəiŋisʼüəɁ. Mɨŋ təbtə hulʼərɨsʼiinʼüɁ,
mb  kəiŋi-sʼüə-Ɂmɨŋkoruð-u-nuɁtʼerə-ɁnʼerbɨɁɨa-Ɂsɨlɨ-raa-Ɂkəiŋi-sʼüə-Ɂmɨŋtəbtəhulʼə-rɨ-sʼii-nʼüɁnʼaadʼətə-
mp  kəjŋi-suə-ɁmɨŋkoruɁ-ə-nuɁtʼerə-ɁnʼerbɨɁɨa-Ɂsɨlɨ-raa-Ɂkəjŋi-suə-Ɂmɨŋtəbtəhulʼə-ru-suə-nʼüɁnʼaadʼətə-
gr  NOM.PLпеть-PST-3PL.Sмыдом-EP-GEN.SG.1PLжитель-NOM.PLдевушка-NOM.PLкто-LIM-NOM.PLпеть-PST-3PL.Sмытожезвать-PASS-PST-1PL.Rнганасан-
ge  NOM.PLsing-PST-3PL.Swehouse-EP-GEN.SG.1PLcontents-NOM.PLteenager.girl-NOM.PLwho-LIM-NOM.PLsing-PST-3PL.Swealsoinvite-PASS-PST-1PL.RNganasan-
mc  v-v.tense-v.pnprn-INS-n.case-possn-n.casen-n.casepn-cl-n.casev-v.tense-v.pnpradvv-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-
ps  VPRONPOSNNNINDFVPRONPADVVADV
SeR  pro.h:Possnp:Possnp.h:Anp.h:Apro.h:Apro.h:P
SyF  v:prednp.h:Snp.h:Sv:predpro.h:Sv:pred
IST  accsnewgiv-activeaccs
fr  И девушки нашего посёлка и все другие пели.Нас тоже позвали, по-нганасанки пели, мифическую
fe  And the inhabitants of our village, the young girls and everybody was singing.We were invited too, we told tales, sang songs and
fg  Und die Einwohner unseres Dorfes, die jungen Mädchen und alle haben gesungen.Wir waren auch eingeladen, wir haben Märchen erzählt,
[14]
ref  ChND_080719_Life.017
st  дебтаӡасуомуɁ, ситəбы, бəлы, кəиңəрсыə бəлы.ңонəə дебтаӡысуомуɁ люоситə бəлы, няадетəмəны кəиңиисюомуɁ
ts  dʼebtaðasuəmuɁ, sʼitəbɨ, bəlɨ, kəiŋərsɨə bəlɨ. Ŋonəə dʼebtaðasuəmuɁ lʼüəɁsʼitə bəlɨ, nʼaadʼətəmənɨ kəiŋisʼüəmuɁ.
tx  nʼaadʼətəmənɨ dʼebtaðasuəmuɁ, sʼitəbɨ, bəlɨ, kəiŋərsɨə bəlɨ. Ŋonəə dʼebtaðasuəmuɁ lʼüəɁsʼitə bəlɨ, nʼaadʼətəmənɨ
mb  mənɨdʼebtaða-suə-muɁsʼitəbɨbəlɨkəiŋərsɨəbəlɨŋonəədʼebtaða-suə-muɁlʼüəɁsʼitəbəlɨnʼaadʼətə-mənɨkəiŋi-sʼüə-
mp  mənudʼebtaða-suə-muɁsʼitəbɨbəlɨkəiŋərsɨəbəlɨŋonəədʼebtaða-suə-muɁlʼüəɁsʼitəbəlɨnʼaadʼətə-mənukəjŋə-suə-
gr  ADVрассказать-PST-1PL.S/Oсказкапесняаллегорическийпесняеще.одинрассказать-PST-1PL.S/Oрусскийпеснянганасан-ADVпеть-PST-
ge  ADVtell-PST-1PL.S/Otalesongallegoricsongone.moretell-PST-1PL.S/ORussiansongNganasan-ADVsing-PST-
mc  n.deriv.advv-v.tense-v.pnnnadjnadjv-v.tense-v.pnadjnn-n.deriv.advv-v.tense-
ps  ADVNNADJNADJVADJNADVV
SeR  np:Thnp:Thnp:Thnp:P
SyF  v:prednp:Onp:Onp:O0.1.h:S v:prednp:O0.1.h:S
IST  accsgiv-active_0newgiv-activegiv-
fr   песю сказку, иносказательную песнюЕщё пели русскую песню, ещё на нганасанком языке пели эту песню
fe  allegoric songs in Nganasan language.We also sang Russian songs, this song we sang in Nganasan.
fg  Lieder und allegorische Lieder auf Nganasanisch gesungen.Wir haben auch russische Lieder gesungen, dieses Lied haben wir auf Nganasanisch
[15]
ref  ChND_080719_Life.018ChND_080719_Life.019
st  Тах. тəниɁиа исюомуɁ тахб. куниɁиа икəəмуɁ ңонəəТəрəди маагəльчи дялаɁ дяңгуйхÿɁ куодюмуɁ
ts  Tahari͡aa təniɁi͡a isʼüomuɁ, tahari͡abiɁ m̄ kuniɁi͡a ikəmuɁ ŋonəə. Tərədʼi maagəlʼitʼi dʼalaɁ dʼaŋgujhüɁ, kuədʼümuɁ kolɨðɨgətɨɁ
tx  kəiŋisʼüəmuɁ. Tahari͡aa təniɁi͡a isʼüəmuɁ tahari͡abiɁkuniɁi͡a ikəmuɁ ŋonəə. Tərədʼi maagəlʼitʼiɁ dʼalaɁ dʼaŋgujhüɁ
mb  muɁtahari͡aatəniɁi͡ai-sʼüə-muɁtahari͡abǝkuniɁi͡ai-kə-muɁŋonəətərədʼimaa-gəlʼitʼi-Ɂdʼala-Ɂdʼaŋguj-hüɁ
mp  muɁtahari͡aatəniɁi͡aij-suə-muɁtahari͡abiɁkuniɁi͡aiij-kə-muɁŋonəətərədʼma-kəlʼitʼə-Ɂdʼalɨ-Ɂdʼaŋguj-hiɁ
gr  1PL.S/Oтеперьтакбыть-PST-1PL.S/Oсейчаскакбыть-IMP.FUT-1PL.S/Oеще.одинтакойчто-EMPH-GEN.PLдень-GEN.PLотсутствовать-
ge  1PL.S/Onowsobe-PST-1PL.S/Onowhowbe-IMP.FUT-1PL.S/Oanother.onesuchwhat-EMPH-GEN.PLday-GEN.PLbe.absent-COND
mc  v.pnadvadvv-v.tense-v.pnadvprv-v.mood-v.pnadjadjpr-cl-n.casen-n.casev-v.nf
ps  ADVADVVADVQUEVCONJADJINDFNN
SeR  np:Th
SyF  v:pred0.1.h:S v:pred0.1.h:S v:preds:cond
BOR  RUSRUS
BOR-Phon  lenitionlenition
IST  active_0giv-active_0giv-active_0accs
fr  Так мы делали и ещё как же мы делалиКогда не бывает таких дней муж. рыбачат, летом рыбачат,
fe  We did it like before and do it like this now, too.When there is no such day, the men go fishing, they fish in the
fg  gesungen.Wir haben es wie früher gemacht und so, wie wir es jetzt auch machen.Wenn es nicht solch ein Tag ist, gehen die Männer fischen, sie
[16]
ref  
st  колыӡыгəтыɁ тəңəдяа колыӡыгəтыɁ, сюрÿдя быӡыкəнтыбиɁ тəбтə колыӡыгəтыɁ басутуоɁ басукəндуɁ
ts  təŋədʼa kolɨðɨgətɨɁ, sʼürüdʼa bɨðɨɁ kəntɨbiɁ təbtə kolɨðɨgətɨɁ basutuoɁ basukənduɁ.
tx  kuədʼümuɁ kolɨðɨgətɨɁ təŋədʼa kolɨðɨgətɨɁ, sʼürüdʼa bɨðɨɁ kəntɨbiɁ təbtə kolɨðɨgətɨɁ
mb  kuədʼümu-Ɂkolɨðɨ-gə-tɨ-Ɂtəŋə-dʼakolɨðɨ-gə-tɨ-Ɂsʼürü-dʼabɨð-ɨ-Ɂkəntɨ-biɁtəbtəkolɨðɨ-gə-tɨ-Ɂbasu-
mp  kuədʼümu-Ɂkolɨðɨ-kə-ntu-Ɂtəŋə-dʼakolɨðɨ-kə-ntu-Ɂsʼürü-dʼabɨɁ-ə-Ɂkəntɨ-hiɁtəbtəkolɨðɨ-kə-ntu-Ɂbasu-
gr  CONDмужчина-NOM.PLрыбачить-ITER-PRS-3PL.Sлето-ALLрыбачить-ITER-PRS-3PL.Sснег-ALLвода-EP-GEN.PLзамерзнуть-CONDтожерыбачить-ITER-PRS-3PL.S
ge  person-NOM.PLfish-ITER-PRS-3PL.Ssummer-ALLfish-ITER-PRS-3PL.Ssnow-ALLwater-EP-GEN.PLfreeze-CONDalsofish-ITER-PRS-3PL.Shunt-
mc  n-n.casevi-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-n.deriv.advvi-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-n.deriv.advn-INS-n.casev-v.nfadvvi-v.deriv.v-v.tense-v.pnv-
ps  NVADVVADVNNPTCLVN
SeR  np:Thadv:Timeadv:Timen:Timenp.h:A
SyF  np.h:Sv:predv:preds:tempv:prednp.h:S
IST  newaccsaccsaccsgiv-active_0accs
fr  зимой, как замерзут реки тоже рыбачат, охотники охотятся.
fe  summer, in winter, when the waters are freezing, they go fishing, too, the hunters go hunting.
fg  fischen im Sommer, im Winter, wenn das Wasser gefriert, gehen sie auch fischen, die Jäger gehen jagen.
[17]
ref  ChND_080719_Life.020
st  Мың, тахб. басусиниɁ даңгуйчуоɁ ңананасанəɁ, лабкугəтə някиӡигəтымыɁ ңəмсуӡинюɁ, колыӡынюɁ тəбтə.
ts  Mɨŋ, tahari͡abi basa basusʼinʼiɁ dʼaŋgujtʼuəɁ ŋanasanəɁ, labkugətə nʼakiðigətɨmɨɁ ŋəmsuðinʼüɁ, kolɨðɨnʼüɁ təbtə.
tx  basutuəɁ basukənduɁ. Mɨŋ, tahari͡abi basa basusʼinʼiɁ dʼaŋgujtʼuəɁ ŋanasanəɁ, labkugətə
mb  tuə-Ɂbasu-kə-ndu-Ɂmɨŋtahari͡abibasa basusʼi-nʼiɁdʼaŋguj-tʼuə-Ɂŋanasan-ə-Ɂlabku-gətə
mp  ntuə-Ɂbasu-kə-ntu-Ɂmɨŋtahari͡abiɁbasa basusʼi-nʼüɁdʼaŋguj-ntuə-ɁŋanaɁsa-ə-Ɂlabku-gətə
gr  охотиться-PTCP.PRS-NOM.PLохотиться-ITER-PRS-3PLмысейчасохотитьсяохотник-NOM.PL.1PLотсутствовать-PTCP.PRS-NOM.PLчеловек-EP-NOM.PLмагазин-ABL.SG
ge  PTCP.PRS-NOM.PLhunt-ITER-PRS-3PLwenowhunthunter-NOM.PL.1PLbe.absent-PTCP.PRS-NOM.PLperson-EP-NOM.PLshop-ABL.SG
mc  v.nmnz-n.casev-v.deriv.v-v.tense-v.pnpradvvn-n.case-possv-v.nmnz-n.casen-INS-n.casen-n.case
ps  VPRONPADVVNADJNN
SeR  pro.h:Thnp:Thnp:So
SyF  v:prednp.h:Ss:reln:pred
BOR  RUSRUS
BOR-Phon  lenitionfortition; vowsub
IST  giv-activenewnew
fr  А мы у кого нету своих охотников, в магазин покупаем мясо, рыбу тоже
fe  And we, who do not have any hunters, (we) buy meat and fish in the shop.
fg  Und wir, die keine Jäger haben, kaufen Fleisch und Fisch im Geschäft.
[18]
ref  ChND_080719_Life.021
st  Сылычиə тəихÿɁ куодюмунту, тəəсыəгÿо ңуолы əхы нигəты някыӡыɁ, басукəндуɁ, колыӡыгəтыɁ.
ts  Sɨlɨtʼə • • • təihüɁ kuədʼümuntu, təsɨəgüə ŋuəlɨ əhɨ nʼigətɨ nʼakiðiɁ, basukənduɁ, kolɨðɨgətɨɁ.
tx  nʼakiðigətɨmɨɁ ŋəmsuðinʼüɁ, kolɨðinʼüɁ təbtə. Sɨlɨtʼə təihüɁ kuədʼümuntu, təsɨəgüə ŋuəlɨ əhɨ nʼigətɨ
mb  nʼakiði-gə-tɨ-mɨɁŋəmsu-ði-nʼüɁkolɨ-ði-nʼüɁtəbtəsɨlɨ-tʼətəi-hüɁkuədʼümu-ntutəsɨə-güəŋuəlɨəhɨnʼi-gə-tɨ
mp  nʼakiɁði-kə-ntu-muɁŋəmsu-tə-nʼüɁkolɨ-tə-nʼüɁtəbtəsɨlɨ-tʼətəi-hiɁkuədʼümu-ntutəsɨə-küəŋuəlɨəhɨnʼi-kə-ntu
gr  брать-ITER-PRS-1PL.S/Oмясо-DST-ACC.PL.1PLрыба-DST-ACC.PL.1PLтожекто-EMPHиметься-CONDмужчина-GEN.SG.3SGтот-EMPHконечноразвеNEG-ITER-
ge  take-ITER-PRS-1PL.S/Omeat-DST-ACC.PL.1PLfish-DST-ACC.PL.1PLalsowho-EMPHbe.available-CONDman-GEN.SG.3SGthat-EMPHcertainlyperhapsNEG-ITER-
mc  v-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-n.dest-n.case-possn-n.dest-n.case-possadvpn-clv-v.nfn-n.case-posspron-cladvadvv-v.deriv.v-
ps  VNNPTCLINDFNNDEMADVADVAUX.NEG
SeR  0.3:Th 0.1.h:B0.3:Th 0.1.h:Bnp:Possnp:Th
SyF  v:predpro:Os: cond v:pred
IST  accsaccsaccsaccsaccs_0
fr  Если у кого есть муж те это конечно не покупают, охотятся, рыбачат
fe  If somebody has a husband, then she of course does not buy it, they hunt and fish.
fg  Wenn jemand einen Ehemann hat, dann geht sie natürlich nicht einkaufen, sie jagen und fischen.
[19]
ref  ChND_080719_Life.022
st  Тəə ңонəə маа тыминіа тууңəндуйчині тəтурусюоӡындəɁ, ңоулиаиɁ тəтураɁитəɁ ңонəиɁ
ts  TəɁə ŋonəə maa tɨmini͡aa tuuŋəndujtʼini təturusʼüðindəɁ, ŋuəlʼi͡aiɁ təturaɁitəɁ ŋonəiɁ təturusʼüðindəɁ
tx  nʼakiðiɁ, basukənduɁ, kolɨðɨgətɨɁ. TəɁə ŋonəə maa tɨmini͡a tuuŋəndujtʼini təturusʼüðindəɁ, ŋuəlʼi͡aiɁ
mb  nʼakiði-Ɂbasu-kə-ndu-Ɂkolɨðɨ-gə-tɨ-ɁtəɁəŋonəəmaatɨmini͡atuuŋənduj-tʼinitətu-ru-sʼüði-ndəɁŋuəlʼi͡aiɁ
mp  nʼakiɁði-Ɂbasu-kə-ntu-Ɂkolɨðɨ-kə-ntu-ɁtəɁəŋonəəmatɨmini͡atuuŋənduj-ntinutətu-ru-Ɂsutə-təɁŋuəlʼi͡aiɁ
gr  PRS.[3SG.S]брать-CNGохотиться-ITER-PRS-3PL.Sрыбачить-ITER-PRS-3PL.Sнуеще.одинчтотеперьпороход-LOC.PLпринести-PASS-FUT-3PL.Rуже
ge  PRS.[3SG.S]take-CNGhunt-ITER-PRS-3PL.Sfish-ITER-PRS-3PL.Swellanother.onewhatnowbarge-LOC.PLbring-PASS-FUT-3PL.Ralready
mc  v.tense-v.pnv-v.cnv-v.deriv.v-v.tense-v.pnvi-v.deriv.v-v.tense-v.pninterjadjpradvn-n.casevtr-v.deriv.v-v.tense-v.pnadv
ps  VVVPTCLPTCLQUEADVNVADV
SeR  np:Loc
SyF  v:predv:predv:pred
IST  giv-active_0giv-active_0new
fr  Но ещё что, сейчас на баржах привезут и уже привезли угол
fe  And we, now they bring the coal on barges, they’ve bought it already, you know stone [the coal they
fg  Und wir, jetzt bringen sie die Kohle auf Barkassen, sie haben es schon gekauft.
[20]
ref  ChND_080719_Life.023
st  тəтурусюоӡындəɁ хуалəəӡинюɁ, хуалəə ибаху, чинтəтыинюɁ уголи. ңонəə тəтуругəтəндаɁаɁ
ts   hu͡aləəðinʼüɁ, hu͡aləə ibahu, tʼintətɨnʼüɁ ugoľi. Ŋonəə təturugətandəɁ,
tx  təturaɁitəɁ ŋonəiɁ təturusʼüðindəɁ hu͡aləðinʼüɁ, hu͡alə ibahu, tʼintətɨnʼüɁugoľi. Ŋonəə
mb  tətu-ra-Ɂi-təɁŋonəi-Ɂtətu-ru-sʼüði-ndəɁhu͡alə-ði-nʼüɁhu͡aləi-bahutʼintə-tɨ-nʼüɁŋonəətətu-ru-gə-ta-ndəɁ
mp  tətu-ru-Ɂə-təɁŋonəə-Ɂtətu-ru-Ɂsutə-təɁhu͡alə-tə-nʼüɁhu͡aləij-hi͡aŋhɨtʼintə-ntu-nʼüɁŋonəətətu-ru-kə-ntu-təɁ
gr  принести-PASS-PF-3PL.Rеще.один-ADVпринести-PASS-FUT-3PL.Rкамень-DST-NOM.PL.1PLкаменьбыть-NAR.[3SG.S]топить-PRS-1PL.Oеще.одинпринести-PASS-
ge  bring-PASS-PF-3PL.Ranother.one-ADVbring-PASS-FUT-3PL.Rstone-DST-NOM.PL.1PLstonebe-NAR.[3SG.S]heat-PRS-1PL.Oanother.onebring-PASS-ITER-
mc  vtr-v.deriv.v-v.tense-v.pnadj-n.deriv.advvtr-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-n.dest-n.case-possnv-v.mood-v.pnv-v.tense-v.pnadjv-v.deriv.v-
ps  ADVADVVNNVVPTCLV
SeR  np:Th 0.1.h:B
SyF  v:predv:predv:predv:pred
BOR  RUS
IST  giv-active_0giv-activenewgiv-activeaccs
fr  Ещё привозят как керосин,
fe  call stone to heat with].They bring kerosene and solair
fg  Sie bringen auch Kerosin und
[21]
ref  ChND_080719_Life.024
st  карасинарəгыɁ саляркаɁаɁТəндичə ибаху каӡаркÿбтиӡÿнюɁ ңансə дяа тороутуоɁ, люоса каӡаркÿбтÿӡəɁ
ts  karasʼinarəgɨɁ salʼarkaɁaɁ.Təndɨtʼə ibahu kaðarkəbtüðünʼüɁ ŋansə dʼa torəutuəɁ, lʼüəɁsa kaðarkəbtüðəɁ.
tx  təturugətandəɁ karasʼinarəgɨɁ salʼarkaɁaɁ. Təndɨtʼə ibahu kaðarkəbtüðünʼüɁ ŋansə dʼa torəutuəɁ, lʼüəsa
mb  karasʼina-rəgɨ-ɁsalʼarkaɁa-Ɂtəndɨ-tʼəi-bahukaðarkəbtü-ðü-nʼüɁŋansədʼatorəu-tuə-Ɂlʼüəsa
mp  karasʼina-rəku-ɁsalʼarkaɁa-Ɂtətə-tʼəij-hi͡aŋhɨkaðarkəbtüɁ-tə-nʼüɁŋansədʼatorəu-ntuə-Ɂlʼüəsa
gr  ITER-PRS-3PL.Rкеросин-SIM-NOM.PLсалярка-NOM.PLтот-EMPHбыть-NAR.[3SG.S]лампа-DST-NOM.PL.1PLсноваALLпонадобиться-PTCP.PRS-NOM.PLрусский
ge  PRS-3PL.Rkerosene-SIM-NOM.PLsolair.oil-NOM.PLthat-EMPHbe-NAR.[3SG.S]lamp-DST-NOM.PL.1PLagainALLbe.usefull-PTCP.PRS-NOM.PLRussian
mc  v.deriv.v-v.tense-v.pnn-cl-n.casen-n.casepr-clv-v.mood-v.pnn-n.dest-n.case-possadvppv-v.nmnz-n.casen
ps  NNDEMVNADVPPADJN
SeR  npnp0.3:Th 0.1.h:B
SyF  np:Sadj:pred
BOR  RUSRUS
BOR-Phon  vowsub finvowinsno adaptation
IST  newnewaccsgiv-active_0new
fr  салярку.Она говорят нужна для света (элекричество)
fe   oil, too.They say, this is useful for our lamps, (the) lamps of the Russians.
fg  Öl.Sie sagen, das ist nützlich für unsere Lampen, die Lampen der Russen.
[22]
ref  ChND_080719_Life.025
st  Тахаб. ңонəə мааӡинюɁ тəтурусюӡиндəɁ, ңəмсу маарəɁ лÿсюӡəɁ, дяаңəмсу иңəəɁ, сакырəɁ бəньдəɁ маарə маа хучиинюɁ тəрəди тəтурусюӡюндəɁ
ts  Tahari͡abə ŋonəə maaðinʼüɁ təturusʼüðindəɁ, ŋəmsu maarə lʼüəɁsʼüðəɁ, dʼaaŋəmsu iŋəəɁ, sakɨrəɁ bənʼdʼəɁ maarə maa hutʼinʼüɁ tərədʼi təturusʼüðündəɁ.
tx  kaðarkəbtüðəɁ. Tahari͡abǝ ŋonəə maaðinʼüɁ təturusʼüðindəɁ, ŋəmsu maarə lʼüəɁsʼüðəɁ, dʼaaŋəmsu iŋəəɁ,
mb  kaðarkəbtüð-ə-Ɂtahari͡abǝŋonəəmaa-ði-nʼüɁtətu-ru-sʼüði-ndəɁŋəmsumaa-rəlʼüəɁsʼüðə-Ɂdʼaaŋəmsui-ŋəə-Ɂsakɨr-ə-
mp  kaðarkəbtüɁ-ə-Ɂtahari͡abiɁŋonəəma-tə-nʼüɁtətu-ru-Ɂsutə-təɁŋəmsuma-rəlʼüəɁsʼitə-Ɂdʼaaŋəmsuij-ŋəə-Ɂsakɨr-ə-
gr  лампа-EP-NOM.PLсейчасеще.одинчто-DST-NOM.PL.1PLпринести-PASS-FUT-3PL.Rмясочто-NOM.SG.2SGрусский-NOM.PLмукабыть-IMP-3SG.Rсахар-
ge  lamp-EP-NOM.PLnowanother.onewhat-DST-NOM.PL.1PLbring-PASS-FUT-3PL.Rmeatwhat-NOM.SG.2SGRussian-NOM.PLflourbe-IMP-3SG.Rsugar-
mc  n-INS-n.caseadvadjpr-n.dest-n.case-possvtr-v.deriv.v-v.tense-v.pnnpr-n.case-possadj-n.casenv-v.mood-v.pnn-INS-
ps  NADVADJQUEVNQUEADJNVN
SeR  np:Th 0.1.h:Bnp:Thnp:Thnp:Th
SyF  v:prednp:Snp:Sv:prednp:S
BOR  RUSRUS
BOR-Phon  lenitionlenition
IST  giv-activegiv-inactive_0giv-activeaccsnewnew
fr  И так ещё тоже нам, привезут нам всякие продукты: муку, сахар, мясо, то, что нам надо всё привезут
fe  Well, what do they bring us? Meat, Russian goods/things, be it flour, be it sugar, anything we ask for.
fg  Nun, was bringen sie uns? Fleisch, russische Sachen/Güter, sei es Mehl, sei es Zucker, alles, wonach wir fragen.
[23]
ref  ChND_080719_Life.026
st  Мың ңонəнуɁ лабкумуɁ тəичу, нинту ңойбоутÿÿɁ, бəйкаɁиɁ, иниɁиа
ts  Mɨŋ ŋonənuɁ labkumuɁ təitʼu, nʼintuu ŋojbəutüüɁ, bəjkaɁiɁ, inʼiɁi͡aɁ
tx  sakɨrəɁ bənʼdʼəɁ maarə maa hutʼinʼüɁ tərədʼi təturusʼüðündəɁ. Mɨŋ ŋonənuɁ labkumuɁ təitʼu,
mb  Ɂbənʼdʼə-Ɂmaa-rəmaahu-tʼi-nʼüɁtərədʼitətu-ru-sʼüðü-ndəɁmɨŋŋonə-nuɁlabku-muɁtəi-tʼu
mp  Ɂbənsə-Ɂma-rəmahuj-ntu-nʼüɁtərədʼtətu-ru-Ɂsutə-təɁmɨŋŋonə-nuɁlabku-muɁtəi-ntu
gr  EP-NOM.PLвесь-NOM.PLчто-NOM.SG.2SGчтохотеть-PRS-1PL.Rтакойпринести-CAUS-FUT-3PL.Rмысам-GEN.SG.1PLмагазин-NOM.SG.1PLиметься-PRS.[3SG.S]
ge  EP-NOM.PLall-NOM.PLwhat-NOM.SG.2SGwhatwant-PRS-1PL.Rsuchbring-CAUS-FUT-3PL.Rweself-GEN.SG.1PLshop-NOM.SG.1PLbe.available-PRS.[3SG.S]
mc  n.caseadj-n.casepr-n.case-possprv-v.tense-v.pnadjvtr-v.deriv.v-v.tense-v.pnprpr-n.case-possn-n.case-possv-v.tense-v.pn
ps  ADJQUEQUEVADJVPRONPINTSNV.EX
SeR  pro.h:Possnp:Th
SyF  np:Sv:predv:prednp:Sv:pred
BOR  RUS
BOR-Phon  fortition, vowsub
IST  newgiv-active_0giv-inactivegiv-inactive
fr  У нас есть магазин, для не работающих, стариков, старух магазин
fe  We have a shop, the shop of non-working elderly men and women.
fg  Wir haben einen Laden, den Laden der nicht-arbeitenden älteren Männer
[24]
ref  ChND_080719_Life.027
st  лабкуТəты лабкумуɁ тəбтə тəисюӡə ибаху мунугÿокəндуɁ тууңəндуй тусюӡə
ts  labku.Təti labkumuɁ təbtə təisʼüðə ibahu munugüəkənduɁ tuuŋənduj tujsʼüðə.
tx  nʼintuu ŋojbəutüüɁ, bəjkaɁiɁ, inʼiɁi͡aɁ labku. Təti labkumuɁ təbtə təisʼüðə ibahu
mb  nʼintuuŋojbəu-tüü-ɁbəjkaɁi-ɁinʼiɁi͡a-Ɂlabkutətilabku-muɁtəbtətəi-sʼüðəi-bahu
mp  nʼintuuŋojbəu-ntuə-ɁbəjkaɁa-ɁinʼiɁi͡a-Ɂlabkutətilabku-muɁtəbtətəi-Ɂsutəij-hi͡aŋhɨ
gr  неработать-PTCP.PRS-GEN.PLстарик-GEN.PLстаруха-GEN.PLмагазинтотмагазин-NOM.SG.1PLтожеиметься-FUT.[3SG.S]быть-NAR.[3SG.S]
ge  notwork-PTCP.PRS-GEN.PLold.man-GEN.PLelderly.woman-GEN.PLshopthatshop-NOM.SG.1PLalsobe.available-FUT.[3SG.S]be-NAR.[3SG.S]
mc  ptclv-v.nmnz-n.casen-n.casen-n.casenprn-n.case-possadvv-v.tense-v.pnv-v.mood-v.pn
ps  PTCL.NEGADJNNNDEMNPTCLV.EXV
SeR  np:Possnp:Possnp:Th
SyF  np:Snp:Sv:predcop
BOR  RUSRUS
BOR-Phon  fortition, vowsubfortition, vowsub
IST  giv-activegiv-active
fr  Наш магазин тоже приедет, говорят, так-то, самоходка придёт
fe  This shop is coming, they say the barge will come, too.
fg  und Frauen.Der Laden wird kommen, sie sagen die Barkasse wird auch kommen.
[25]
ref  ChND_080719_Life.028
st  Тəніӡə мың някиӡисыӡəмуɁ, дяаңəмсу иңəə, сакырəɁ иңəəɁ, ңонəə маа хучиинюɁ тəтурубинюндÿң
ts  Təniðə mɨŋ nʼakiðisʼiðəmuɁ, dʼaaŋəmsu iŋəə, sakɨrəɁ iŋəəɁ, ŋonəə maa hutʼinʼüɁ təturubinündüŋ.
tx  munugüəkəndumuɁ tuuŋənduj tujsʼüðə Təniðə mɨŋ nʼakiðisʼiðəmuɁ, dʼaaŋəmsu iŋəəsakɨrəɁ iŋəəɁ,
mb  munu-güə-kə-ndu-Ɂtuuŋəndujtuj-sʼüðətəni-ðəmɨŋnʼakiði-sʼiðə-muɁdʼaaŋəmsui-ŋəəsakɨr-ə-Ɂi-ŋəə-Ɂ
mp  munu-küə-kə-ntu-Ɂtuuŋəndujtuj-Ɂsutətənɨ-təmɨŋnʼakiɁði-Ɂsutə-muɁdʼaaŋəmsuij-ŋəəsakɨr-ə-Ɂij-ŋəə-Ɂ
gr  говорить-EMPH-ITER-PRS-3PL.Sпороходприйти-FUT.[3SG.S]там-ABLADVмыбрать-FUT-1PL.S/Oмукабыть-IMP.[3SG.S]сахар-EP-NOM.PLбыть-IMP-3SG.R
ge  say-EMPH-ITER-PRS-3PL.Sbargecome-FUT.[3SG.S]there-ABLADVwetake-FUT-1PL.S/Oflourbe-IMP.[3SG.S]sugar-EP-NOM.PLbe-IMP-3SG.R
mc  v-cl-v.deriv.v-v.tense-v.pnnn-v.tense-v.pnpr-adv.caseprv-v.tense-v.pnnv-v.mood-v.pnn-INS-n.casev-v.mood-v.pn
ps  VNV.EXADVPRONPVNVNV
SeR  np:Sopro.h:A
SyF  0.3.h:S v:prednp:Sv:predpro.h:Sv:prednp:Sv:prednp:Sv:pred
BOR  RUS
BOR-Phon  lenition
IST  quot-Saccs-Qgiv-activegiv-activegiv-activegiv-active
fr  Оттуда мы будем брать и муку и сахар и всю, что нам хочется, если привезут.
fe  We will shop there, be it flour, sugar and anything we want, it they will bring it.
fg  Wir werden dort einkaufen, sei es Mehl, Zucker, alles, was wir wollen, werden sie bringen.
[26]
ref  ChND_080719_Life.029
st  ңонəə тəрəди комəə быӡəй тəтумумбатуɁ, манюиɁ мантə мың далаɁ талуɁ някиӡигəтымыɁ бадяɁ
ts  ŋonəə tərədʼiɁ koməə bɨðəj tətumumbatuɁ, manüiɁ mantə mɨŋ dʼalaɁ taluɁ nʼakiðigətɨmɨɁ badʼaɁ
tx  ŋonəə maa hutʼinʼüɁ təturubinündüŋ. ŋonəə tərədʼiɁ komə bɨðəj tətumumbatuɁ, manüiɁ mantə
mb  ŋonəəmaahu-tʼi-nʼüɁtətu-ru-binü-ndüŋŋonəətərədʼi-Ɂkoməbɨð-ə-jtətu-mumba-tu-Ɂmanüi-Ɂmantə
mp  ŋonəəmahuj-ntu-nʼüɁtətu-ru-hüʔnü-ntuŋŋonəətərədʼ-ɁkoməbɨɁ-ə-jtətu-muŋha-ntu-Ɂmanuə-Ɂmantə
gr  еще.одинчтохотеть-PRS-1PL.Rпринести-PASS-COND.FUT-OBL.3PLеще.одинтакой-GEN.PLкромеводка-EP-ACC.PLпринести-HAB-PRS-31PLстарый-GEN.PLкак
ge  another.onewhatwant-PRS-1PL.Rbring-PASS-COND.FUT-OBL.3PLanother.onesuch-GEN.PLexceptvodka-EP-ACC.PLbring-HAB-PRS-31PLold-GEN.PLas
mc  adjprv-v.tense-v.pnv-v.deriv.v-v.nf-n.case-possadjadj-n.caseppn-INS-n.casevtr-v.deriv.v-v.tense-v.pnadj-n.casepp
ps  CONJQUEVNCONJADJPPNVADJPP
SeR  np:Th0.3.h:A
SyF  pro:Sv:preds:condnp:O0.3.h:S v:pred
BOR  RUS
IST  giv-inactivenewgiv-active_0
fr  Ещё кроме всего этого привезут водку, не как раньше мы, а как сейчас каждый день покупаем за
fe  Also, they will bring vodka, like we did before, people who have money will buy some vodka every day.
fg  Sie werden auch Vodka bringen, so wie wir es vorher gemacht haben, die Leute, die Geld haben, werden
[27]
ref  ChND_080719_Life.030
st  хонтыəɁ бытычиңМанÿгÿоныны никəдиəмыɁ тəниɁиа ңуəɁ
ts  hontɨəɁ bɨtɨtʼiŋ Manügüənɨ nʼikədʼiəmɨɁ təniɁi͡a ŋuəɁ
tx  mɨŋ dʼalaɁ talu nʼakiðigətɨmɨɁ badʼaɁ hontɨəɁ bɨtɨtʼiŋ Manügüənɨ nʼikədʼiəmɨɁ
mb  mɨŋdʼala-Ɂtalunʼakiði-gə-tɨ-mɨɁbadʼa-Ɂho-ntɨə-Ɂbɨ-tɨ-tʼiŋmanü-güə-nɨnʼi-kə-dʼiə-mɨɁ
mp  mɨŋdʼalɨ-ɁtalunʼakiɁði-kə-ntu-muɁbasa-Ɂhon-ntuə-ɁbɨɁ-tə-tʼüŋmanu-küə-nunʼi-kə-suə-muɁ
gr  мыдень-GEN.PLвчера.завтрабрать-ITER-PRS-1PL.S/Oжелезо-NOM.PLиметь-PTCP.PRS-NOM.PLвода-DST-GEN.PL.3PLраньше-EMPH-LOCADVNEG-ITER-PST-1PL.S/O
ge  weday-GEN.PLyesterday.tomorrowtake-ITER-PRS-1PL.S/Oiron-NOM.PLhave-PTCP.PRS-NOM.PLwater-DST-GEN.PL.3PLearlier-EMPH-LOCADVNEG-ITER-PST-1PL.S/O
mc  prn-n.casenv-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-n.casev-v.nmnz-n.casen-n.dest-n.case-possadv-cl-adv.casev-v.deriv.v-v.tense-v.pn
ps  PRONPNNVNADJNADVAUX.NEG
SeR  n:Timenp:Th 0.3.h:Badv:Time
SyF  v:predv:pred
IST  giv-activeaccsgiv-activegiv-active_0
fr  деньги водкуРаньше те мы так не делали, когда
fe  Before, we did not like this, when we were
fg   jeden Tag Vodka kaufen.Früher haben wir das nicht gemocht, als wir
[28]
ref  ChND_080719_Life.031
st  ңойбоухÿɁəмуɁ нумаңку ихÿɁəмуɁАникаɁай дялыраатіні тəтуругəтундəɁ бытыниɁ, аникаɁа дялы ихÿɁ тахарб.
ts  ŋojbəuhüɁəmuɁ numaŋku ihüɁəmuɁ. AnʼikaɁiɁ dʼalɨraatini təturugətundəɁ bɨtɨnʼiɁ, anʼikaɁa dʼalɨ ihüɁ tahari͡abii.
tx  təniɁi͡a ŋuəɁ ŋojbəuhüɁəmuɁ numaŋku ihüɁəmuɁ. anikaɁiɁ dʼalɨraatini təturugətundəɁ bɨtɨnʼiɁ,
mb  təniɁi͡aŋuə-Ɂŋojbəu-hüɁə-muɁnumaŋku-i-hüɁə-muɁanikaɁi-Ɂdʼalɨ-raa-tinitətu-ru-gə-tu-ndəɁbɨ-tɨ-nʼiɁ
mp  təniɁi͡aij-Ɂŋojbəu-hüɁə-muɁnumaŋku-ij-hiɁə-muɁanikaɁa-Ɂdʼalɨ-raa-ntinutətu-ru-kə-ntu-təɁbɨɁ-tə-nʼüɁ
gr  такбыть-CNGработать-NMLZPF-NOM.SG.1PLпарень-[GEN.SG]быть-NMLZPF-NOM.SG.1PLбольшой-GEN.PLдень-LIM-LOC.PLпринести-PASS-ITER-PRS-3PL.Rвода-DST-
ge  sobe-CNGwork-NMLZPF-NOM.SG.1PLguy.[GEN.SG]be-NMLZPF-NOM.SG.1PLbig-GEN.PLday-LIM-LOC.PLbring-PASS-ITER-PRS-3PL.Rwater-DST-
mc  advv-v.cnv-v.subord-n.case-possnv-v.subord-v.case-possadj-n.casen-cl-n.casevtr-v.deriv.v-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-n.dest-n.case-
ps  ADVVNNNADJNVN
SeR  n:Timenp:Th 0.1.h:B
SyF  v:preds:subs:subv:pred np:S
IST  accsaccsgiv-inactivegiv-inactive
fr  работали, и былы молодымыТолько по праздником давали нам водку, когда праздник
fe  working, when we were young.We were only given vodka on holidays, when there was a holiday.
fg  gearbeitet haben, als wir jung waren.Wir haben nur an Feiertagen Vodka bekommen, wenn ein Feiertag war.
[29]
ref  ChND_080719_Life.032
st  ңукəгəə ихÿнÿндÿң нинтуу ңойбоубсанə дялытəны
ts  ŋukəgəə ihünündüŋ nʼintuu ŋojbəubsanə dʼalɨtənɨ. SʼatɨbinünüɁ
tx  anikaɁa dʼalɨ ihüɁ tahari͡abii. ŋukəgəə ihünündüŋ nʼintuu ŋojbəubsanəɁ dʼalɨtənɨ.
mb  anikaɁa-dʼalɨ-i-hüɁtahari͡abiiŋukə-gəəi-hünü-ndüŋnʼintuuŋojbəu-bsan-ə-dʼalɨ-tənɨsʼatɨ-binü-nüɁ
mp  anikaɁa-dʼalɨ-ij-hüɁtahari͡abiɁŋuku-gəəi-hüɁnü-ntuŋnʼintuuŋojbəu-bsa-ə-dʼalɨ-ntənusʼatɨ-hüɁnü-
gr  NOM.PL.1PLбольшой.[GEN.SG]день.[GEN.SG]быть-CONDсейчасмного-ADJZбить-COND.FUT-OBL.SG.3PLнеработать-LOCN-EP.[GEN.SG]день-LOC.SGкончить-
ge  NOM.PL.1PLbig.[GEN.SG]day.[GEN.SG]be-COND nowmany-ADJZбе-COND.FUT-OBL.SG.3PLnotwork-LOCN-EP.[GEN.SG]day-LOC.SGfinish-
mc  possadjnv-v.nf-nadvadj-n.deriv.adjв-v.nf-n.case-possptclv-v.deriv.n-INS-n.casen-n.casev-v.nf-n.case-
ps  ADJNNADVADJNPTCL.NEGNNN
SeR  n:Time
SyF  s:subs:temps:temp
IST  giv-activenewaccsaccs
fr  Когда водки много давали нерабочий день.Когда
fe  On holidays / free days, they gave us Vodka.When we
fg  An freien Tagen gaben sie uns Vodka.Wenn wir
[30]
ref  ChND_080719_Life.033
st  СятыбинюнюɁ ңойбоудя нибтікəгÿнÿ тəə чÿхəрааны тəтуругəтəндəɁ бытынюɁ ңуолиаиɁ быӡиакÿтÿнÿɁ
ts  ŋojbəudʼa nʼiibtikəgüənü təə tʼühəraanɨ təturugətandəɁ bɨtɨnʼüɁ ŋuəlʼi͡aiiɁ bɨði͡akütünü.
tx  SʼatɨbinünüɁ ŋojbəudʼa nʼiibtikəgüənü təə tʼühəraanɨ təturugətandəɁ bɨtɨnʼüɁ ŋuəlʼi͡aiiɁ
mb  ŋojbəu-dʼanʼiibtikə-güə-nütəə-tʼühə-raa-nɨtətu-ru-gə-ta-ndəɁbɨ-tɨ-nʼüɁŋuə-lʼi͡ai-i-Ɂbɨð-i͡akü-
mp  nuɁŋojbəu-sanʼiibtükə-küə-nutətə-tʼühə-raa-nutətu-ru-kə-ntu-təɁbɨɁ-tə-nʼüɁŋuɁəiɁ-raa-ə-ɁbɨɁ-Ɂku-
gr  COND.FUT-GEN.SG.1PLработать-INFвыходной-EMPH-LOCADVтот.[GEN.SG]пора-LIM-LOCADVпринести-PASS-ITER-PRS-3PL.Rвода-DST-NOM.PL.1PLодин-LIM-EP-ADVвода-DIM-
ge  COND.FUT-GEN.SG.1PLwork-INFday.off-EMPH-LOCADVthat.[GEN.SG]time-LIM-LOCADVbring-PASS-ITER-PRS-3PL.Rwater-DST-NOM.PL.1PLone-LIM-EP-ADVwater-DIM-
mc  possv-v.infn-cl-adv.casepradvn-cl-adv.casevtr-v.deriv.v-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-n.dest-n.case-possnum-cl-INS-n.casen-n.augm-
ps  VNDEMPPVNADVN
SeR  pp:Timenp:Th 0.1.h:B
SyF  v:prednp:S
IST  accsgiv-activenewgiv-active
fr  закончим работу перден выходным только тогда нам давали по одной бутылки.
fe  finished working, on the day off, only then we were given vodka, but only one bottle.
fg  fertig gearbeitet hatten, an freien Tagen, nur dann haben wir Wodka bekommen, aber nur eine Flasche.
[31]
ref  ChND_080719_Life.034ChND_080719_Life.035
st  Тыминіамəəны тахариаиɁ хÿəтіɁ тəӡутəрутəндаɁаɁ басагəльчи хонəɁТəɁə тым. няадəтəмəны буотÿəнюɁ
ts  Tɨmini͡aməənɨ tahari͡aiɁ hüətiɁ təðutərutandəɁəɁ, basagəlʼitʼi honəɁ. • • •TəɁə tɨmini͡a nʼaadʼətəmənɨ buətüənüɁ
tx  bɨði͡akütünü. Tɨmini͡aməənɨ tahari͡aiɁ hüətiɁ təðutərutandəɁəɁ basagəlʼitʼi honəɁ. TəɁə tɨmini͡a
mb  tünütɨmini͡a-məənɨtahari͡aiɁhüə-tiɁtəðu-tə-ru-ta-ndəɁ-əɁbasa-gəlʼitʼihon-ə-ɁtəɁətɨmini͡anʼaadʼətə-mənɨ
mp  ntinutɨmini͡a-məənɨtahari͡aiɁhüə-tiɁtətu-ntə-ru-ntu-ntəɁ-əɁbasa-kəlʼitʼəhon-ə-Ɂtɨmini͡anʼaadʼətə-mənu
gr  LOC.PLтеперь-PROLADVтеперьгод-LAT.PLпринести-IPFV-PASS-PRS-3PL.R-EXCLжелезо-EMPHиметь-EP-IMP.2SG.Sнутеперьнганасанский-
ge  LOC.PLnow-PROLADVnowyear-LAT.PLbring-IPFV-PASS-PRS-3PL.R-EXCLiron-EMPHhave-EP-IMP.2SG.SwellnowNganasan-ADV
mc  n.caseadv-adv.caseadvn-n.casevtr-v.deriv.v-v.deriv.v-v.tense-v.pnderiv.v-excln-clv-INS-v.mood-pninterjadvadj-n.case
ps  ADVADVADVVNVPTCLADVADV
SeR  adv:Timeadv:Time
SyF  0.3:S v:prednp.h:S
IST  giv-active-sitgiv-activegiv-active-sitaccs
fr  Сейчас всё время дают, только имей деньгиСейчас по нганасански гов. мало,
fe  Now, they give it anytime, you just need to have money.Well now, there are only few speakers
fg  Jetzt geben sie ihn uns immer, man muss nur Geld haben.Nun, jetzt gibt es nur noch wenige
[32]
ref  ChND_080719_Life.036
st  танəлюкÿ, ңилианы нимбыəɁ ңанасəɁ ися ченынтымыɁТым. нюодеɁ сиедеəкəльчəмту дерутуɁ,
ts  tanəlʼükü, ŋilʼi͡anɨ nʼimbɨəɁ ŋanasanəɁ isʼa tʼenɨntɨmɨɁ. Tɨmini͡a nʼüədʼəɁ sʼiədʼəəkəlʼitʼəmtu
tx  nʼaadʼətəmənɨ buətüənüɁ tanəlʼükü, ŋilʼi͡anɨ nʼimbɨəɁ ŋanasanəɁ isʼa tʼenɨntɨmɨɁ. Tɨmini͡a nʼüədʼəɁ
mb  buə-tüə-nüɁtanəlʼüküŋilʼi͡anɨnʼimbɨə-Ɂŋanasan-ə-Ɂi-sʼatʼenɨ-ntɨ-mɨɁtɨmini͡anʼüə-dʼə-Ɂsʼiədʼəə-
mp  buə-ntuə-nuɁtanəlʼüküŋilʼi͡anɨnʼimbɨə-ɁŋanaɁsa-ə-Ɂij-satʼenɨ-ntu-muɁtɨmini͡anʼüə-dʼə-Ɂsʼiədʼəə-
gr  ADVговорить-PTCP.PRS-1PLмалыйтольковзрослый-NOM.PLчеловек-EP-NOM.PLбыть-INFзнать-PRS-1PL.S/Oтеперьребенок-DRV-NOM.PLязык-
ge  speak-PTCP.PRS-1PLsmall.in.numberonlyadult-NOM.PLperson-EP-NOM.PLbe-INFknow-PRS-1PL.S/Onowchild-DRV-NOM.PLtongue-
mc  v-v.nmnz-n.case-possadjptcladj-n.casen-INS-n.casev-v.infv-v.tense-v.pnadvn-deriv-n.casen-cl-n.case
ps  ADJADJPTCLADJNVVADVNN
SeR  np.h:Enp:Th
SyF  adj:prednp.h:Sv:prednp.h:Snp:O
IST  newaccsgiv-active_0accsgiv-active
fr  только мы пожилые люди умеемСовременние дети даже язык свой не
fe  of Nganasan, it is only us, the old people, who can speak Nganasan.Now, the children don’t even know the
fg  Sprecher des Nganasanischen, es sind nur wir, die alten Menschen, die Nganasanisch sprechen können.Jetzt kennen die Kinder die Sprache nicht
[33]
ref  ChND_080719_Life.037
st  дильситыкÿəкəбиахÿɁМаагÿə мың куниɁиа буогумуɁ тəрəди диндікəбиахÿɁ
ts  dʼerutuɁ, dʼilʼsʼitiküəkəbi͡ahüɁ. Maagüə mɨŋ kuniɁi͡a buəgumuɁ tərədʼi dʼindikəbi͡ahüɁ.
tx  sʼiədʼəəkəlʼitʼəmtu dʼerutuɁ, dʼilʼsʼitiküəkəbi͡ahüɁ. Maagüə mɨŋ kuniɁi͡a buəgumuɁ tərədʼi dʼindikəbi͡ahüɁ.
mb  kəlʼitʼə-mtudʼeru-tu-Ɂdʼilʼsʼiti-küə-kə-bi͡a-hüɁmaa-güə-mɨŋkuniɁi͡abuə-gu-muɁtərədʼi-dʼindi-kə-bi͡a-hüɁ
mp  kəlʼitʼə-mtudʼeru-ntu-Ɂdʼilʼsʼiti-küə-kə-biə-hiɁma-küə-mɨŋkuniɁi͡aibuə-ku-muɁtərədʼ-dʼindi-kə-biə-hiɁ
gr  EMPH-ACC.SG.3SGне.знать-PRS-3PLпонимать-EMPH-ITER-EMPH-CONDчто-EMPH.[ACC.SG]мыкакговорить-IMP-1PL.S/Oтакой.[ACC.SG]услышать-ITER-EMPH-
ge  EMPH-ACC.SG.3SGnot.know-PRS-3PLunderstand-EMPH-ITER-EMPH-CONDwhat-EMPH.[ACC.SG]wehowspeak-IMP-1PL.S/Osuch.[ACC.SG]hear-ITER-EMPH-COND
mc  -possv-v.tense-v.pnv-cl-v.deriv.v-pr.cl-v.nfpr-clprprv-v.mood-v.pnadjv-v.deriv.v-pr.cl-v.nf
ps  VVINDFPRONPQUEVADJN
SeR  pro:Thpro.h:Anp:Th
SyF  v:pred??np:Opro.h:Sv:prednp:O??
IST  accsgiv-activegiv-active_0
fr  знают, так-то говорят понимаютТо о чем мы говорим, говорят понимаот
fe  language, they hardly understand it.What we say, they understand somehow.
fg  mehr, sie verstehen nur noch wenig.Was wir sagen, verstehen sie (noch) irgendwie.
[34]
ref  ChND_080719_Life.038
st  Тахарб. əмиəə няадетəмəны сылыгÿо на буонагəту кəчи нятуң нану, кəчи буонагатуң, нигəты буоɁ сылыгəльче.
ts  Tahari͡abi əməniə ńaadʼətəmənɨ sɨlɨgüə na bonagətu kətʼi ńatuŋ nanu, kətʼi buənagətuŋ, ńigətɨ buəɁ sɨlɨgəľitʼə.
tx  tahari͡abi əməniə nʼaadʼətəmənɨ sɨlɨgüə na buənagətu kətʼi nʼatuŋ nanu, kətʼi buənagətuŋ,
mb  tahari͡abiəməniənʼaadʼətə-mənɨsɨlɨ-güənabuə-nagə-tukətʼinʼa-tuŋnanukətʼibuə-nagə-tuŋ
mp  tahari͡abiɁəməniənʼaadʼətə-mənusɨlɨ-küənabuə-nakə-ntukətʼinʼa-tʼüŋnanukətʼibuə-nakə-tʼüŋ
gr  CONDсейчастотнганасан-ADVкто-EMPHкговорить-SUP-OBL.SG.3SGхотьтоварищ-GEN.PL.3PLсхотьговорить-SUP-OBL.PL.3PL
ge  nowthatNganasan-ADVwho-EMPHtospeak-SUP-OBL.SG.3SGlet.it.befellow-GEN.PL.3PLwithlet.it.bespeak-SUP-OBL.PL.3PL
mc  advprn-n.deriv.advpn-clppv-v.nf-n.case-possptcln-n.case-possppptclv-v.nf-n.case-poss
ps  ADVDEMADVINDFPPNPTCLNPPPTCLN
SyF  
BOR  RUS
BOR-Phon  lenition
IST  giv-activeaccsaccs
fr  А так чтобы с кем-то говорить чтобы говорить друг с другом, вообще никто не разговаривает.
fe  Well, speaking with somebody in Ngansan, for example with a friend of us, nobody is doing it.
fg  Niemand von uns spricht Nganasanisch, zum Beispiel mit einem Freund von uns.
[35]
ref  ChND_080719_Life.039
st  МилианыɁ буогəтумыɁ няадетəдя, нюонуɁ накəличəну буогəтумуɁ люоситəмəны
ts  MɨlʼianɨɁ buəgətumɨɁ nʼaadʼətədʼa, nʼuənuɁ nakəlʼitʼənu buəgətumuɁ lʼüəɁsʼitəmənɨ.
tx  nʼigətɨbuəɁ sɨlɨgəlʼitʼə. MɨlʼianɨɁ buəgətumɨɁ nʼaadʼətədʼa, nʼüənuɁ nakəlʼitʼənu buəgətumuɁ
mb  nʼigə-tɨbuə-Ɂsɨlɨ-gəlʼitʼəmɨ-lʼia-nɨɁbuə-gə-tu-mɨɁnʼaadʼətə-dʼanʼüə-nuɁna-kəlʼitʼə-nubuə-gə-tu-muɁ
mp  nʼikə-ntubuə-Ɂsɨlɨ-kəlʼitʼəmɨŋ-raa-nuɁbuə-kə-ntu-muɁnʼaadʼətə-sanʼüə-nuɁna-kəlʼitʼə-nubuə-kə-ntu-muɁ
gr  сила-PRS.[3SG.S]говорить-CNGкто-EMPHмы-LIM-GEN.SG.1PLговорить-ITER-PRS-1PL.S/Oнганасан-INFребенок-GEN.PL.1PLс-EMPH-LOC.ADVговорить-ITER-PRS-
ge  force-PRS.[3SG.S]speak-CNGwho-EMPHwe-LIM-GEN.SG.1PLspeak-ITER-PRS-1PL.S/ONganasan-INFchild-GEN.PL.1PLwith-EMPH-LOC.ADVspeak-ITER-PRS-1PL.S/O
mc  n-v.tense-v.pnv-v.cnpn-clpr-n.deriv-n.case-possv-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-v.infn-n.case-posspp-cl-adv.casev-v.deriv.v-v.tense-v.pn
ps  AUX.NEGVNPIPRONPVVNPPV
SyF  pro.h:Sv:pred0.1.h:S v:pred
IST  accs_0giv-activegiv-inactivegiv-inactive
fr  Мы только говорим по-нганасанки, даже с собственнымы детми говорим по русски
fe  Only we speak Nganasan, even with our children we speak Russian.
fg  Nur wir sprechen Nganasanisch, sogar mit unseren Kindern sprechen wir Russisch.
[36]
ref  ChND_080719_Life.040ChND_080719_Life.041
st  Сытың дерутуɁ няадетəмəну буодя.Кулюраану туйкəтуɁ сылыриаɁ хунсəиɁ моугитə, Москобаагитə.
ts  Sɨtɨŋ dʼerutuɁ nʼaadʼətəmənu buədʼa. Kulʼüraanu tujkətuɁ sɨlɨrɨaɁ hunsəiɁ məugitə, Moskobaagitə.
tx  lʼüəɁsʼitəmənɨ. Sɨtɨŋ dʼerutuɁ nʼaadʼətəmənu buədʼa. Kulʼüraanu tujkətuɁ sɨlɨrɨaɁ hunsəiɁ
mb  lʼüəɁsʼitə-mənɨsɨtɨŋdʼeru-tu-Ɂnʼaadʼətə-mənubuə-dʼaku-lʼü-raa-nutuj-kə-tu-Ɂsɨlɨ-rɨa-Ɂhunsəi-Ɂmou-
mp  lʼüəɁsʼitə-mənusɨtɨŋdʼeru-ntu-Ɂnʼaadʼətə-mənubuə-saku-lʼü-raa-nutuj-kə-ntu-Ɂsɨlɨ-raa-Ɂhunsəə-Ɂmou-
gr  1PL.S/Oрусский-ADVонине.знать-PRS-3PL.Sнганасан-ADVговорить-INFкакой-INDF-LIM-LOCADVприйти-ITER-PRS-3PL.Sкто-LIM-NOM.PLдругой-GEN.PLземля
ge  Russian-ADVtheynot.know-PRS-3PL.SNganasan-ADVspeak-INFwhat-INDF-LIM-LOCADVcome-ITER-PRS-3PL.Swho-LIM-NOM.PLother-GEN.PLearth-
mc  adj-n.deriv.advprv-v.tense-n.casen-n.deriv.advv-v.infpr-cl-cl-adv.casev-v.deriv.v-v.tense-n.casepn-cl-n.caseadj-n.casen-
ps  ADVPRONPVADVVINDFVINDFADJN
SeR  np:So
SyF  pro.h:Sv:predv:pred0.3.h:S
IST  newgiv-activegiv-inactivenew_0accs
fr  Они не умеют по-нган. говорить.Иногда приходит кто-нибудь из других стран, из Москвы
fe  They cannot speak Nganasan.Sometimes, somebody comes from another country, from Moscow.
fg  Sie können kein Nganasanisch sprechen.Manchmal kommt jemand aus einem anderen Land, aus Moskau.
[37]
ref  ChND_080719_Life.042
st  ТəндəɁ тахб. мың ңунюңкəндуɁ, нимбыəй ңанасəнəй ңунюңкəндуɁ, дятəну мунункəндуɁ тəрəди ченыңырыɁ кəчи ситəбы иңəə, кəчи бəлы
ts  TəndəɁ tahari͡abə mɨŋ ŋunʼüŋkənduɁ, nʼimbɨəj ŋanasanəj ŋunʼüŋkənduɁ, dʼatənuɁ munuŋkənduɁ tərədʼi tʼenɨŋɨrɨɁ kətʼi sʼitəbɨ iŋəə, kətʼi bəlɨ iŋəə,
tx  mougitə, Moskobaagitə. TəndəɁ tahari͡abǝ mɨŋ ŋunʼüŋkənduɁ, nʼimbɨəj ŋanasanəj ŋunʼüŋkənduɁ, dʼatənuɁ
mb  gitəMoskobaa-gitətəndə-Ɂtahari͡abǝmɨŋŋunʼü-ŋkə-ndu-Ɂnʼimbɨə-jŋanasan-ə-jŋunʼü-ŋkə-ndu-Ɂdʼatə-nuɁmunu-ŋkə-
mp  kitəMoskobaa-kitətətɨ-Ɂtahari͡abiɁmɨŋŋunʼü-kə-ntu-Ɂnʼimbɨə-jŋanaɁsa-ə-jŋunʼü-kə-ntu-Ɂdʼa-nuɁmunu-kə-
gr  -ABL.PLМосква-ABL.PLтот-NOM.PLсейчасмысобрать-ITER-PRS-3PLвзрослый-ACC.PLчеловек-EP-ACC.PLсобрать-ITER-PRS-3PLALL-OBL.SG.1PLговорить-
ge  ABL.PLMoscow-ABL.PLthat-NOM.PLnowwegather-ITER-PRS-3PLadult-ACC.PLperson-EP-ACC.PLgather-ITER-PRS-3PLALL-OBL.SG.1PLsay-ITER-
mc  n.caseprop.name-n.casepr-n.caseadvprv-v.deriv.v-v.tense-v.pnadj-n.casen-INS-n.casev-v.deriv.v-v.tense-v.pnpp-n.case-possv-v.deriv.v
ps  NPRDEMADVPRONPVADJNVPPV
SeR  np:Sopro.h:Apro.h:Thnp:Thpro.h:R
SyF  pro.h:Spro:Ov:predpro.h:O0.3.h:S v:pred0.3.h:S
BOR  RUS
BOR-Phon  fortition; medvowins
IST  newgiv-activegiv-activegiv-activegiv-activequot-S
fr  Они собырают пожилих людей нас, нас спрашивают, знаете что-нибудь, пусть сказка, пусть хоть песня, и мы что занем, то и
fe  They gather, they gather the old people; they tell us to tell them what we know, be it tales, songs and we tell them.
fg  Sie versammeln, sie versammeln die alten Menschen; sie sagen uns, dass wir ihnen erzählen sollen, was wir wissen, Märchen, Lieder, und wir
[38]
ref  
st  иңəə, мың маа ченынтыакунюɁ тəндыəкуню дебтаӡəгəтумуɁ.
ts  mɨŋ maa tʼenɨntɨəkunʼüɁ təndɨəkunʼüɁ dʼebtaðagətumuɁ.
tx  munuŋkənduɁ tərədʼi tʼenɨŋɨrɨɁ kətʼi sʼitəbɨ iŋəə,kətʼi bəlɨ iŋəə,mɨŋ maa tʼenɨntɨəkunʼüɁ
mb  ndu-Ɂtərədʼitʼenɨ-ŋɨ-rɨɁkətʼisʼitəbɨi-ŋəəkətʼibəlɨi-ŋəəmɨŋmaatʼenɨ-ntɨə-ku-nʼüɁ
mp  ntu-Ɂtərədʼtʼenɨ-ŋu-ruɁkətʼisʼitəbɨij-ŋəəkətʼibəlɨij-ŋəəmɨŋmatʼenɨ-ntuə-Ɂku-nʼüɁ
gr  ITER-PRS-3PLтакойзнать-INTER-2PL.S/Oхотьсказкабыть-IMP-[3SG.S]хотьпеснябыть-IMP-[3SG.S]мычтознать-PTCP.PRS-DIM-
ge  PRS-3PLsuchknow-INTER-2PL.S/Olet.it.betalebe-IMP-[3SG.S]let.it.besongbe-IMP-[3SG.S]wewhatknow-PTCP.PRS-DIM-ACC.PL.1PL
mc  -v.tense-v.pnadjv-v.mood-v.pnptclnv-v.mood-v.pnptclnv-v.mood-v.pnprprv-v.nmnz-n.augm-n.case-poss
ps  ADJVPTCLNVPTCLNVPRONPQUEADJ
SyF  v:pred0.1.h:S v:prednp:Sv:prednp:Sv:predpro.h:Snp:O
IST  giv-active-Qaccsaccsgiv-active
fr  рассказываем.
fe  
fg  erzählen sie ihnen.
[39]
ref  ChND_080719_Life.043
st  ңонəə мың нерариаиныны сылыриаи нилыдиəдеəй ңанасануɁ, хотəдюодəɁ тəикəхуаӡу
ts  Ŋonəə mɨŋ nʼerərɨanɨɁ sɨlɨrɨa nʼilɨdʼiədʼəiɁ ŋanasanuɁ, hotədʼüədʼəəɁ təikəhu͡aðu.
tx  təndɨəkunʼüɁ dʼebtaðagətumuɁ. Ŋonəə mɨŋ nʼerərɨanɨɁ sɨlɨrɨa nʼilɨdʼiədʼəiɁ ŋanasanuɁ,
mb  təndɨ-ə-ku-nʼüɁdʼebtaða-gə-tu-muɁŋonəəmɨŋnʼerə-rɨa-nɨɁsɨlɨ-rɨanʼilɨ-dʼiədʼəi-Ɂŋanasan-u-Ɂhotə-dʼüədʼəə-
mp  tətɨ-ə-Ɂku-nʼüɁdʼebtaða-kə-ntu-muɁŋonəəmɨŋnʼerə-raa-nuɁsɨlɨ-raanʼilɨ-suədʼəə-ɁŋanaɁsa-ə-Ɂhotə-suədʼəə-Ɂ
gr  ACC.PL.1PLтот-EP-DIM-ACC.PL.1PLрассказать-ITER-PRS-1PL.S/Oеще.одинмыперед-LIM-GEN.PL.1PLкто-LIMжить-PTCP.PST-NOM.PLчеловек-EP-GEN.PLнаписать-
ge  that-EP-DIM-ACC.PL.1PLtell-ITER-PRS-1PL.S/Oanother.onewebefore-LIM-GEN.PL.1PLwho-LIMlive-PTCP.PST-NOM.PLperson-EP-GEN.PLwrite-PTCP.PST
mc  pr-INS-n.augm-n.case-possv-v.deriv.v-v.tense-v.pnadjprpp-cl-n.case-posspn-clv-v.nmnz-n.casen-INS-n.casev-v.nmnz-
ps  CONJVCONJPRONPPPINDFADJNADJ
SeR  pp:Time
SyF  v:prednp:S
IST  giv-activegiv-activenewnew
fr  Ещё перед нас расказанное с кем-то от давно живщих людей записенная оказывается бывает
fe  There are also things noted that were told by people who lived before us / we lived.
fg  Es gibt auch aufgeschriebene Sachen, die Menschen erzählt haben, die vor uns gelebt haben.
[40]
ref  ChND_080719_Life.044
st  АникаɁа сытəбы хелы игəтыɁ, бəлыɁ хонтыəɁ, хелы игəту дюримиакуɁ тəрəди маакÿриаиɁ мың дебтаӡəгəтумуɁ тучюÿй
ts  AnʼikaɁa sʼitəbɨ helɨ igətɨɁ, bəlɨj hontɨəɁ, helɨ igətu dʼürɨmi͡akuɁ tərədʼij maakürɨaj mɨŋ dʼebtaðagətumuɁ tutʼüiɁ lʼüəɁsaɁ dʼa.
tx  hotədʼüədʼəəɁ təikəhu͡aðu. AnikaɁa sʼitəbɨ helɨ igətɨɁ, bəlɨj hontɨəɁ, helɨ igətu
mb  Ɂtəi-kə-hu͡aðuanikaɁasʼitəbɨhelɨi-gə-tɨ-Ɂbəlɨ-jho-ntɨə-Ɂhelɨi-gə-tu
mp  təi-kə-hu͡atuanikaɁasʼitəbɨhelɨij-kə-ntu-Ɂbəlɨ-jhon-ntuə-Ɂhelɨij-kə-ntu
gr  PTCP.PST-NOM.PLиметься-ITER-INFER.[3SG.S]большойсказканекоторыйбыть-ITER-PRS-3PLпесня-ACC.PLиметь-PTCP.PRS-NOM.PLнекоторыйбыть-ITER-PRS.[3SG.S]
ge  -NOM.PLbe.available-ITER-INFER.[3SG.S]bigtalesomebe-ITER-PRS-3PLsong-ACC.PLhave-PTCP.PRS-NOM.PLsomebe-ITER-PRS.[3SG.S]
mc  n.casev-v.deriv.v-v.mood-v.pnadjnadvnv-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-n.casev-v.nmnz-n.caseadvnv-v.deriv.v-v.tense-
ps  V.EXADJNADJVNADJADJV
SyF  v:prednp:Sv:preds:attrv:pred
IST  newnewnew
fr  Балие сказки некоторые бывали, песни бывали, некорторые бывают короткие сказки, такие мы всякие легенды
fe  There are long tales, tales with songs, they are tales, we tell all that kind of things to the Russians that come here.
fg  Es sind lange Erzählungen, Erzählungen mit Liedern, Liedern, wir erzählen all diese Sachen den Russen, die herkommen.
[41]
ref  
st  люəсаɁ дя
ts  
tx  dʼürɨmi͡akuɁ tərədʼij maakürɨaj mɨŋ dʼebtaðagətumuɁ tujtʼüiɁ lʼüəsiɁ dʼa.
mb  dʼürɨm-i͡aku-Ɂtərədʼi-jmaa-kü-rɨa-jmɨŋdʼebtaða-gə-tu-muɁtuj-tʼüi-Ɂlʼüəsi-Ɂ dʼa
mp  dʼürɨmɨ-Ɂku-Ɂtərədʼ-jma-Ɂku-raa-jmɨŋdʼebtaða-kə-ntu-muɁtuj-ntuə-Ɂlʼüəsi-Ɂdʼa
gr  история-DIM-NOM.PLтакой-ACC.PLчто-DIM-LIM-ACC.PLмырассказать-ITER-PRS-1PL.S/Oприход-PTCP.PRS-GEN.PLрусский-GEN.PLALL
ge  story-DIM-NOM.PLsuch-ACC.PLwhat-DIM-LIM-ACC.PLwetell-ITER-PRS-1PL.S/Oarrival-PTCP.PRS-GEN.PLRussian-GEN.PLALL
mc  v.pnn-n.augm-n.caseadj-n.casepr-n.augm-cl-n.caseprv-v.deriv.v-v.tense-v.pnn-v.nmnz-n.casen-n.casepp
ps  NADJINDFPRONPVADJNPP
SeR  pro.h:Anp.h:R
SyF  pro.h:Sv:pred
IST  giv-activegiv-activegiv-inactive
fr  рассказываем приезжим руским.
fe  
fg